Kannibalisatie in SEO is de situatie waarin twee of meer pagina’s van je eigen site strijden om hetzelfde zoekwoord en dezelfde zoekintentie, waardoor Google niet goed weet welke pagina het moet tonen. Het gevolg zie je vaak als een pagina die steeds wisselt in de zoekresultaten, of twee pagina’s die allebei blijven hangen op de tweede pagina waar één sterke pagina in de top 5 had kunnen staan.
Belangrijk om meteen te zeggen: niet elke overlap is kannibalisatie. Twee pagina’s die allebei een paar vertoningen krijgen op hetzelfde zoekwoord is normaal. Het wordt pas een probleem als ze elkaar echt in de weg zitten.
Wat is zoekwoordkannibalisatie precies?
Google probeert per zoekopdracht de meest passende pagina te tonen. Heb je een blog “Wat kost een website?” en een dienstpagina “Website laten maken: prijzen”, dan beantwoorden die twee pagina’s mogelijk dezelfde vraag. Google moet kiezen. Soms kiest het de ene, dan weer de andere. De signalen die je opbouwt, zoals interne links en backlinks, zijn over twee pagina’s verdeeld in plaats van gebundeld.
De kern zit in de zoekintentie. Twee pagina’s over hetzelfde onderwerp kunnen prima naast elkaar bestaan als ze een andere vraag beantwoorden: de ene informatief (“hoe werkt het?”), de andere commercieel (“wat kost het en wie doet het?”).
Hoe zie je kannibalisatie in Search Console?
Search Console is de snelste plek om het te vinden. Zo pak je het aan:
- Open het rapport Prestaties en kies een periode van minimaal drie maanden.
- Klik op Nieuw en filter op het zoekwoord, bijvoorbeeld “website laten maken kosten”.
- Open het tabblad Pagina’s. Staan daar twee of meer van je eigen URL’s met vertoningen?
- Zet een vergelijking aan of bekijk de grafiek per pagina. Wisselen de pagina’s elkaar af in de tijd, terwijl de gemiddelde positie van beide schommelt?
Andersom kan ook: filter op één pagina en kijk in het tabblad Zoekopdrachten op welke zoekwoorden hij vertoningen krijgt. Doe hetzelfde voor de verdachte tweede pagina en vergelijk de lijsten. Een grote overlap in je belangrijkste zoekwoorden is een signaal.
Een tweede snelle check: zoek in Google op site:jouwdomein.nl zoekwoord. Dat geeft geen exacte ranking, maar het laat wel zien hoeveel pagina’s je hebt die over dat onderwerp gaan.
Wanneer zitten twee pagina’s elkaar echt in de weg?
Gebruik deze vier vragen. Hoe vaker je ja zegt, hoe waarschijnlijker het om kannibalisatie gaat:
- Beantwoorden de pagina’s dezelfde vraag met dezelfde soort inhoud?
- Wisselen ze elkaar af op het hoofdzoekwoord, in plaats van dat één pagina stabiel blijft?
- Staan beide pagina’s lager dan je zou verwachten, terwijl de site op vergelijkbare onderwerpen wel goed scoort?
- Zou je zelf, als bezoeker, niet weten welke van de twee je moet openen?
Geen probleem is het als je dienstpagina stabiel bovenaan staat en je blog alleen af en toe opduikt op long-tail varianten. Dan doen beide hun werk.
Oplossingen: vier manieren om kannibalisatie op te lossen
Kies de oplossing op basis van wat beide pagina’s waard zijn: verkeer, backlinks, conversies.
1. Samenvoegen met een 301-redirect
De sterkste oplossing als beide pagina’s hetzelfde doel hebben. Je kiest de beste pagina, verwerkt de bruikbare inhoud van de zwakkere pagina daarin en stuurt de zwakke URL met een permanente redirect door. Google schrijft dat je redirects gebruikt als je bestaande duplicaten wilt weghalen, en dat server-side redirects het snelst worden opgepikt (Google Search Central).
Werk na het samenvoegen ook je interne links bij, zodat ze direct naar de nieuwe URL wijzen en niet via de redirect.
2. Een canonical tag
Moeten beide pagina’s blijven bestaan, bijvoorbeeld omdat de ene een printversie of een campagnepagina is, dan kun je met een canonical tag aangeven welke pagina de hoofdversie is. Let op: Google ziet een canonical als een sterke hint, niet als een bevel. Bij twee pagina’s die echt verschillen, negeert Google hem mogelijk. Een canonical is dus geen vervanging voor samenvoegen als de pagina’s hetzelfde doen.
3. Interne links rechttrekken
Soms ligt de oorzaak in je eigen linkstructuur. Linkt je menu naar de dienstpagina, maar linken twintig blogs met de ankertekst “website laten maken” naar een oude blog, dan geef je Google een gemengd signaal. Kies per zoekwoord één doelpagina en laat je interne links met die ankertekst naar die pagina wijzen.
4. Herpositioneren
Heeft de tweede pagina eigen waarde, maak dan het verschil scherper. Herschrijf de blog zodat hij een andere vraag beantwoordt, pas de titel, H1 en het focuszoekwoord aan, en link vanuit de blog naar de dienstpagina voor wie wil kopen. Zo wordt de blog een opstap in plaats van een concurrent.
Welke oplossing past bij welke situatie?
| Situatie | Oplossing |
|---|---|
| Twee pagina’s, zelfde doel, één is duidelijk sterker | Samenvoegen en 301-redirect |
| Twee bijna identieke pagina’s die allebei moeten blijven | Canonical naar de hoofdversie |
| Pagina’s verschillen, maar interne links wijzen door elkaar | Interne links rechttrekken |
| Pagina’s overlappen, maar kunnen een andere intentie bedienen | Herpositioneren |
Stappenplan: zo pak je een kannibalisatieprobleem aan
- Maak een lijst van verdachte zoekwoorden. Begin met je belangrijkste commerciële zoekwoorden en check per zoekwoord in Search Console hoeveel eigen pagina’s vertoningen krijgen.
- Verzamel per pagina de cijfers. Klikken, vertoningen, gemiddelde positie, backlinks en conversies. Zo zie je welke pagina de meeste waarde heeft.
- Bepaal de intentie per pagina. Schrijf in één zin op welke vraag elke pagina beantwoordt. Lukt dat niet zonder dezelfde zin twee keer te gebruiken, dan heb je je antwoord.
- Kies de oplossing uit de tabel hierboven en voer hem uit: samenvoegen, canonical, interne links of herpositioneren.
- Werk je zoekwoordenkaart bij, zodat het zoekwoord vanaf nu aan één doelpagina gekoppeld is.
- Meet het effect. Vergelijk na een paar weken in Search Console de periode voor en na de wijziging, op zoekwoord en op pagina.
Twijfel je bij stap 4 tussen samenvoegen en herpositioneren? Kijk naar de zoekresultaten zelf. Toont Google voor het zoekwoord vooral dienstpagina’s, dan hoort je dienstpagina daar te staan en wordt de blog een informatieve opstap. Toont Google vooral uitleg en gidsen, dan is het andersom.
Wat je níét moet doen
- Een pagina zomaar verwijderen. Dan verlies je de backlinks en het verkeer van die pagina. Stuur hem door naar de pagina die blijft.
- Noindex op de zwakke pagina zetten en klaar. De pagina verdwijnt uit de index, maar de signalen gaan niet over naar je hoofdpagina. Samenvoegen met een redirect doet dat wel.
- Elke overlap als probleem zien. Twee pagina’s die allebei vertoningen krijgen op een zoekwoord met een brede intentie, kunnen allebei nuttig zijn. Grijp alleen in als je de signalen uit de vier vragen hierboven ziet.
- Canonicals gebruiken om inhoudelijk verschillende pagina’s te verbergen. Dat leidt tot verwarring en Google negeert het vaak.
- Alleen de titel aanpassen. Als de inhoud dezelfde vraag blijft beantwoorden, blijft het probleem.
Kannibalisatie voorkomen
Voorkomen is makkelijker dan oplossen. Houd een eenvoudige zoekwoordenkaart bij: per hoofdzoekwoord één doelpagina. Check voordat je een nieuwe blog schrijft of er al een pagina is die dezelfde vraag beantwoordt. Is dat zo, werk dan die pagina bij in plaats van een nieuwe te maken.
Veelgestelde vragen over kannibalisatie in SEO
Is kannibalisatie altijd slecht?
Nee. Het is pas een probleem als twee pagina’s dezelfde intentie bedienen en elkaar zichtbaar afwisselen of allebei laag blijven hangen.
Hoe lang duurt het voordat een oplossing werkt?
Dat verschilt per site en hangt af van hoe vaak Google je pagina’s crawlt. Meet het in Search Console door de periode voor en na de wijziging te vergelijken.
Kan een blog mijn dienstpagina kannibaliseren?
Ja, als de blog dezelfde commerciële vraag beantwoordt. Herpositioneer de blog dan naar een informatieve vraag en link naar de dienstpagina.
Wat is beter: canonical of 301?
Een 301 als de zwakke pagina weg mag. Een canonical als beide pagina’s om een praktische reden moeten blijven bestaan.
Bronnen
- Google Search Central: How to specify a canonical URL (canonical als hint, redirects voor duplicaten)
- Search Console Help: Prestatierapport
